Storytelling

Over schaduweconomieën en illegale wisselkantoren

Posted on February 02, 2018

Wanneer is de laatste keer dat jij geld hebt gewisseld in een tijdschriftenkiosk op een plein? Ik gister nog. Als ze me zien aankomen roepen ze al mijn naam en de koers van de euro voor die dag. En dan krijg ik een verhandeling over de economie hier in Argentinië. Of ik al had gehoord dat de dollar is gekelderd? En dat Cristina (Kirchner, de president) alle geldhandelaren in Buenos Aires heeft laten oppakken? Of die ene keer vlak voor de WK finale tussen Duitsland en Argentinië, toen ik in een verhitte discussie verzeild raakte met ‘mijn wisselmannetje’ over of het winnen van het wereldkampioenschap nou juist wel of niet goed voor de dollar (en dus de euro, want die is daaraan gekoppeld) zou zijn. Inmiddels weet ik precies wanneer er gewisseld moet worden op de zwarte markt: niet in het weekend, niet op het platteland, niet op maandag, het liefste wanneer de inflatie weer een grote sprong maakt en niet wanneer het regent. Nu jij weer.

Om eerlijk te zijn, ben ik nooit erg geïnteresseerd geweest in de economie, danwel in economische ontwikkelingen. Zolang ik mijn salaris maar kreeg, mijn stufi werd gestort en ik mijn huur kon betalen, kon het me eigenlijk niet zoveel schelen. Een procentje meer of minder koopkracht, who cares? Pensioenen gekort, heel erg voor de betrokkenen maar als student is dat toch een beetje een ver-van-mijn-bed-show. Ik denk niet eens dat we nog pensioenen hebben als ik 67 ben. Maar hier in Argentinië is je kop in het zand steken bijna niet mogelijk. Hoezeer je die oogkleppen ook aan je oogleden vastlijmt, na een week of twee hier is iedereen volleerd econoom. Taxichauffeur gedurende de dag, hoogleraar economie in de nachtelijke uurtjes, zeg maar.

En dus begon ik me al gauw te verdiepen in de schaduweconomie die dit land staande houdt. Een economie die gerund wordt door de Dolar Blue: de onofficiële koers van de Amerikaanse dollar in Argentinië. Onofficieel omdat dit land meer dan één wisselkoers heeft. Ja, hier gaat de uitspraak ‘go big or go home’ helemaal op: niet één (zo saai), niet twee (zo weinig alternatieven), maar drie verschillende koersen (eigenlijk zijn het er nog veel meer, er is bijvoorbeeld ook een aparte koers voor de agrariërs, maar dat laat ik hier eventjes buiten beschouwing). Van deze drie koersen zijn er twee legaal en één illegaal. Sommige geldhandelaren staan op straat, sommigen hebben kantoren, visitekaartjes en negentien verschillende simkaarten.Van super illegaal tot semi-professioneel, allemaal in dezelfde straat.

Maar wat moeten de Argentijnen anders? De meest recente faillietverklaring van het land vond plaats op 30 juli j.l. en dat is al de tweede keer in dertien jaar. Probeer je dat maar eens voor te stellen. De regering Kichner heeft een verbod op de dollar ingesteld, omdat zij alle dollars nodig heeft om de staatsschuld af te kunnen lossen. Maar de dollar is een stuk stabieler dan de Argentijnse peso. En alhoewel er officieel nog niet te spreken is van hyperinflatie, lijkt het toch al een tijd wel die kant op te gaan: prijzen op bordjes in supermarkten kloppen vaak voor geen meter, je brood of liter melk kan zo per dag 10 cent stijgen. Weinig mensen hebben hier een bankrekening (of gebruiken deze niet), omdat ze bang zijn hun spaargeld kwijt te raken als de banken weer instorten. Op deze manier begrijp je al gauw waarom mensen hun pesos omwisselen tegen (hele dure) dollars. Die dollars kan je onder je bed bewaren, voor als de financiële noodtoestand weer eens uitbreekt. Dan heb je iets op terug te vallen. Of voor als je op vakantie wilt naar het buitenland (een luxe die de meeste Argentijnen zich helemaal niet kunnen permitteren).

Nog even een voorbeeld van hoe dat wisselen nou eigenlijk werkt: 1 US dollar is volgens de officiële koers vandaag 8,44 ARS (Argentijnse peso), volgens de toeristenkoers (alleen voor, je raadt het al, toeristen om zo te zorgen dat er toch nog iemand geld durft op te nemen van de bank) 11,52 ARS en op de zwarte markt krijg ik er op dit moment rond de 12,6 ARS voor (en dat is heel laag, een paar weken geleden was dit nog 16 ARS).

Enfin, dit is nog maar het begin van de uitleg: het gaat veel dieper en is een stuk ingewikkelder dan hier zomaar uiteen te zetten is. Voor meer leesplezier verwijs ik je naar dit artikel, of dit artikel. Stiekem wel een beetje leuk: hoe meer Argentinië in een crisis raakt, hoe meer mijn euro’s waard zijn. Maar laat dit mijn Argentijnse vrienden niet horen!

Een veel gehoord grapje hier:

ZO STAAN DE ZAKEN ERVOOR IN ARGENTINIË

$2 in 2001: Hoi mag ik een cola, een liga en een zak chips.

$2 in 2003: Hoi mag ik een cola en een medium zak chips.

$2 in 2005: Hoi mag ik een kleine cola uit een glazen flesje en een klein zakje chips.

$2 in 2007: Hoi mag ik alleen een kleine cola.

$2 in 2010: Hoi ik wil graag twee kauwgompjes.

$2 in 2013: Hoi mag ik één kauwgompje.

$2 in 2014: Hoi.

 

[deze blog schreef ik in 2014 onder De Schrijfmeisjes, een samenwerking met Iris Klapwijk, inmiddels staan de zaken er heel anders voor in Argentinië - alhoewel niet beter).

Continue reading

Does neutrality exist?

Posted on January 23, 2018

Let's talk about neutrality. As I've rolled into my thirties late last year, I started thinking more about the concept of neutrality, or objectivity for that matter. As anyone knows, our perspective determines the way we look at the world and probably also the way we are seen by others. I was reminded of this recently by a documentary about the colour 'white', by Sunny Bergman (a Dutch documentary maker). The documentary points out the non-neutrality of the skin colour 'white' and how in Western societies, people are conditioned to see white as a neutral norm. A parallel can be drawn to language. In my mother tongue, Dutch, and in English - 'white' is usually associated with purity, clarity and innocence. While as black or dark is usually associated with ominous things and negativity ('a dark mood' for example). It's so important to be conscious of this, because it shapes our thought process and view on the world, without us even noticing it. 

Our perspective on the world shapes the way we create memories and the way we categorize our history accordingly. But perspective also plays an important role in our use and understanding of language. Language is not neutral, which is often forgotten or wilfully discarded. Language is as subjective as the person using it. Think about the famous example of the Inuit people that supposedly have dozens of words for 'snow'. Although this story turned out to be a lot more complicated than at first presented, it does show us that we need to be reminded of the fact that every culture seeps through in the language it uses. Or is a culture defined by the system of classifications that it has to choose from to express itself?

If language is your job and you spend most of your days looking over every tiny detail, as do I, these perspectives become more clear than ever. Companies that ask me to write texts and use words, betray their vision on the world. The theses I correct daily, show me the social class and demographic background of their writers. It's something I'm becoming more aware of with every text I write. 



Continue reading

Correspondent uit Córdoba

Posted on September 07, 2016

Hoe bereid je je voor op wonen in Zuid-Amerika? Je weet dat de nachten broeierig worden, de dagen warm en drukkend. Je weet dat zondag gevuld is met de geur van gegrild vlees en schreeuwende voetbalfans die elkaar het licht in de ogen niet gunnen. Uitgaan doe je pas om drie uur 's ochtends, gehuld in je meest korte rokje. Je leert begrijpen dat bier voor slaap gaat en dat de prijzen in de supermarkt iedere dag veranderen. De grote lijnen, daarvan was ik op de hoogte. Maar ik was niet voorbereid op het dagelijkse drama. Het is alsof ik in een telenovela ben gestapt en stiekem over de set loop.

Een voorbeeld. Vorige week liep ik 's ochtends vroeg naar mijn pilatesles. Het zal een uur of half negen geweest zijn; in mijn buurt was het nog heel rustig. Ik liep door een straat met in het midden een lange laan met bomen en bankjes - geflankeerd door twee eenbaanswegen. Uit de verte zag ik een jongen en een meisje elkaar ontmoeten bij een van de bankjes. Een ongemakkelijke zoen op de wang, een soort halve knuffel. Beiden hadden hun jassen aan en gingen zitten. Het meisje haalde een envelop uit haar tas. Niet een gewone, maar zo'n lange beige. Zo eentje waarin alleen officiële post zit. Ondertussen was ik een stuk dichterbij. Ze overhandigde de envelop aan de jongen. Beiden kunnen niet ouder geweest zijn dan begin twintig. Uit de envelop trok hij iets wat eerst leek op een röntgenfoto. Toen ik dichterbij kwam, bleek het om een echo te gaan. Een echo van een baby. Hij begon te huilen en niet van vreugde. Ik heb nog niet vaak iemand in het openbaar zien huilen, maar dit was duidelijk huilen uit wanhoop. Het meisje probeerde hem te troosten, maar was daarin niet erg warm. Ik passeerde het bankje en moest verder.

Nu denk ik al de hele week aan dit drama. Was het een affaire, bekroond met een liefdesbaby die geheim moest blijven? Waren het broer en zus uit een verscheurde familie, die elkaar alleen zo op de hoogte konden brengen van de tweede leg van een van hun ouders? Zo kan ik oneindig doorfantaseren. Het leven in Córdoba is een onuitputtende inspiratiebron voor mijn roddelzieke brein.

Continue reading

Een liefdesverklaring aan oude media

Posted on September 03, 2016

Ik vind mezelf niet oud. Of nou ja, dat hangt ervan af. Als ik Lil' Kleine een nieuwe auto zie kopen en ikzelf nog steeds mijn best moet doen om mijn huur te betalen, denk ik weleens: i'm too old for this shit. Maar dat even terzijde. Normaal gesproken vind ik mezelf niet per se heel oud. Maar ik merk dat ik wel een aantal zeer archaïsche gedachten heb over bepaalde dingen. Niet te veel bloot laten zien als je uitgaat, gezond eten, praten met twee woorden...
Ik schaam me er een beetje voor. Ik zie er best normaal uit, maar in mij schuilt echt een lelijke, boze Gollum die van alles haat. En een van die dingen is het feit dat de oude media door millennials behandeld worden alsof ze het meest vreselijke zijn dat ooit is uitgevonden op deze planeet. Televisie, oh the horror! 

Nou is er een hoop te zeggen over het internet en hoe fantastisch het is. Jeetje, ik heb er zelfs mijn baan aan te danken. Echt klagen mag ik dus niet. Maar ik zag laatst (op Youtube ja, dat dan weer wel) een interview, waarin iemand zei: you don't escape your world by talking to your best friends. If you're stuck and you want to find a door opening somewhere else, you can't do it by reinforcing your interests. Best wel waar toch? Ik heb de laatste jaren steeds meer iets tegen social media gekregen, de oppervlakkigheid, het nutteloze ervan - maar ik kon niet goed onder woorden brengen waarom. Maar nu denk ik dat het hiermee te maken heeft: social media is niets meer dan jezelf omringen met mensen die je kent, wilt kennen, waarmee je bepaalde interesses deelt. En dat is natuurlijk prachtig aan de ene kant - hoe fantastisch is het dat je iemand uit Japan kan leren kennen die net als jij van die kleine trollenpoppetjes uit de jaren negentig spaart? In die zin maakt het de wereld kleiner, overzichtelijker, misschien zelfs zachter

Maar aan de andere kant is het ook verraderlijk. De maakbaarheid van de nieuwe media is fantastisch, maar zorgt het er ook niet voor dat wij altijd een paradigma voor onszelf creëren dat ons nooit uit onze comfortzone haalt? Je krijgt nooit iets te zien dat je niet wilt, dat compleet tegen jouw mening in gaat, dat je shockeert of boos maakt - tenzij je ervoor kiest. Je praat met je vrienden, met mensen van dezelfde geloofsopvatting of politieke opvatting, of zoekt juist mensen die het tegenovergestelde vinden van wat jij vindt. Maar alleen als jij daaraan toe bent. Nooit word je eens overvallen door iets dat totaal buiten je eigen leefwereld staat. En is dat niet een klein beetje jammer? Zullen we dit weekend eens allemaal de krant kopen, de radio de hele dag aan laten staan op een onbekende zender, de tv aanzetten en passief dingen over ons heen laten komen waar we misschien op het eerste gezicht niets mee hebben? Wellicht is het een deur naar een hele nieuwe wereld.

Continue reading

A reader's guide to this blog

Posted on September 03, 2016

Hi! 
I will use this blog to keep you updated on my life on the other side of the world. I will write about my adventures and thoughts - it will more or less function like an old school diary. Some blogs will be in Dutch, some in English, depending on my mood. Please feel free to share your thoughts about the blog by sending me a message through my contact form. Un abrazo!

Continue reading